Προγεννητικός έλεγχος

Ο προγεννητικός έλεγχος αποτελεί πλέον βασικό σημείο αναφοράς στη σύγχρονη μαιευτική. Στόχος του είναι να εξασφαλίσει όχι μόνο την καλή υγεία της μέλλουσας μητέρας, αλλά και τη γέννηση υγιών μωρών. Μέσα από μια σειρά εξετάσεων, μπορούν να εντοπιστούν πιθανά προβλήματα και να μειωθούν οι παθολογικές καταστάσεις ή οι επιπλοκές που μπορεί να προκύψουν πριν και κατά τη διάρκεια της κύησης.

Οι εξετάσεις αυτές συνιστώνται σε όλες τις γυναίκες, ανεξαρτήτως ηλικίας ή οικογενειακού ιστορικού, και γίνονται προληπτικά είτε πριν τη σύλληψη, είτε μόλις διαπιστωθεί η εγκυμοσύνη, είτε στη διάρκειά της.

Βασικές εξετάσεις προγεννητικού ελέγχου

Το πρώτο πακέτο εξετάσεων, που πραγματοποιείται με τη διάγνωση της κύησης, περιλαμβάνει:

• Γενική αίματος και γενική ούρων

• Ομάδα αίματος και Rhesus

• Σάκχαρο, σίδηρο ορού, φερριτίνη, ουρία, ουρικό οξύ

• Έλεγχο αιμοσφαιρίνης (ηλεκτροφόρηση) και τεστ δρεπανώσεως

• Έλεγχο αντισωμάτων για λιστέρια, ανεμοβλογιά, κυτταρομεγαλοϊό (CMV), ερυθρά και τοξόπλασμα

• Έλεγχο για HIV, ηπατίτιδες B & C (HBsAg, anti-HCV), VDRL

• Μυκόπλασμα

• G6PD

• Ορμόνες θυρεοειδούς (TSH, Τ4)

• Έλεγχο για κυστική ίνωση

• Καλλιέργεια κολπικού εκκρίματος

• Τεστ Παπανικολάου (αν δεν έχει γίνει το τελευταίο εξάμηνο)
  Επιπλέον, προληπτικά διενεργείται ηλεκτροκαρδιογράφημα, ώστε να αξιολογηθεί η καρδιακή λειτουργία της εγκύου.

Υπερηχογραφήματα προγεννητικού ελέγχου

• Υπερηχογράφημα αρχόμενης κύησης (6–11 εβδομάδες): Επιβεβαιώνει την εγκυμοσύνη και τον αριθμό εμβρύων.

• Αυχενική διαφάνεια (11–14 εβδομάδες): Συνδυασμός υπερηχογραφήματος και αιματολογικών δεικτών που εκτιμά τον κίνδυνο για χρωμοσωμικές ανωμαλίες, όπως το σύνδρομο Down.

• Υπερηχογράφημα Β’ επιπέδου (20–24 εβδομάδες): Αναλυτική μελέτη της ανατομίας του εμβρύου (καρδιά, εγκέφαλος, νεφρά κ.ά.) μετά την ολοκλήρωση της οργανογένεσης.

• Υπερηχογράφημα ανάπτυξης – Doppler (24–40 εβδομάδες): Ελέγχει την ανάπτυξη, τη θρέψη και την αιμάτωση του εμβρύου, καθώς και τον κίνδυνο πρόωρου τοκετού ή επιπλοκών του τρίτου τριμήνου.

• Βιοφυσικό προφίλ (υπερηχογράφημα & NST): Αξιολογεί την ευεξία του εμβρύου, τους καρδιακούς παλμούς και τη λειτουργία της μήτρας.

Επεμβατικές διαγνωστικές εξετάσεις

Σε ορισμένες περιπτώσεις, όταν υπάρχουν συγκεκριμένες ενδείξεις, πραγματοποιούνται πιο εξειδικευμένες εξετάσεις:

• Αμνιοπαρακέντηση

• Βιοψία τροφοβλάστης (CVS)

• Λήψη εμβρυϊκού αίματος από τον ομφάλιο λώρο

Με αυτές ελέγχονται τα χρωμοσώματα, τα γονίδια και τα ένζυμα του εμβρύου, ανάλογα με το ύποπτο νόσημα. Ωστόσο, συνοδεύονται από μικρό αλλά υπαρκτό κίνδυνο αποβολής και γίνονται μόνο εφόσον υπάρχει ιατρική αιτιολόγηση.

Οι νεότερες εξελίξεις δείχνουν ότι σύντομα η γενετική μελέτη του εμβρύου θα μπορεί να γίνεται με απλή αιμοληψία από τη μητέρα, χωρίς καθόλου κίνδυνο αποβολής.

Συμπέρασμα

Ο προγεννητικός έλεγχος είναι μια διαδικασία που εξασφαλίζει τη σωστή φροντίδα της εγκύου και του εμβρύου, προσφέροντας έγκαιρη διάγνωση και πρόληψη επιπλοκών. Με τη βοήθεια αυτών των εξετάσεων, η εγκυμοσύνη παρακολουθείται με ασφάλεια, ενώ οι μέλλουσες μητέρες αποκτούν την ηρεμία ότι κάνουν ό,τι καλύτερο για το μωρό τους.